Faalangst bij jongeren: hoe herken je het?
- jokelauwerysen
- 29 mei
- 3 minuten om te lezen
“Wat als ik faal?”
Die gedachte kennen veel jongeren.
Een beetje onzekerheid voor een examen is normaal en zoals ik in de vorige blogpost schreef, hoeft stress niet altijd de vijand te zijn. Stress kan juist zorgen voor die extra motivatie en een gezonde druk om goed te presteren.
Wanneer de angst om te falen en de daarbij horende negatieve gedachten en gevoelens het overnemen, spreken we wel van ongezonde faalangst. En net die angst zorgt ervoor dat presteren moeilijker wordt, doordat je brein meer bezig is met de angst om te falen dan met het studeren zelf.
Wat is faalangst precies?
Faalangst is de intense angst om fouten te maken, slecht beoordeeld te worden of niet goed genoeg te zijn.
Het draait meestal niet alleen om punten. Vaak zit er een diepere overtuiging onder, zoals:
“Ik mag geen fouten maken.”
“Ik moet bewijzen dat ik slim genoeg ben.”
“Als ik faal, stel ik anderen teleur.”
Daardoor wordt een examen niet gewoon een test, maar een bedreiging.
WIST JE DAT ER 3 VORMEN VAN FAALANGST ZIJN?
Als we spreken over faalangst, wordt meestal de link gelegd met het schoolse. Veel stress tijdens examenperiodes, hoofdpijn en/of buikpijn tijdens examenperiodes, trillen en stotteren bij mondelinge presentaties,... Maar eigenlijk zijn er 3 vormen van faalangst:
Cognitieve faalangst, dit is de meest bekende vorm van faalangst en heeft alles te maken met schools presteren: toetsen, examens, mondelinge presentaties,...
Sociale faalangst, dit is de angst om negatief beoordeeld te worden of afgewezen te worden door anderen. Denk maar aan jongeren die bepaald gedrag stellen omwille van groepsdruk...
Motorische faalangst, dit heeft te maken met het lichamelijk functioneren en kan bijvoorbeeld aanwezig zijn bij een sportmatch.
Signalen van faalangst
Faalangst kan zich op verschillende manieren tonen. In mijn gratis downloads, vind je een handige checklist met een overzicht van de verschillende signalen die kunnen wijzen op faalangst.
1. Doorbreek perfectionisme
Een gezond streven naar jouw doelen is positief en helpt je stappen zetten. Wanneer er sprake is van perfectionisme, gaat dit jou juist belemmeren om stappen te zetten en faalangstig maken. We spreken van functioneel en disfunctioneel perfectionisme:
2. Focus op inspanning, niet alleen op resultaat
Je hebt niet altijd controle over het eindresultaat, maar wel over je voorbereiding. Je kan superhard je best doen en heel hard studeren, maar toch niet het gewenste resultaat behalen.
Misschien heb je 90% van de leerstof helemaal onder de knie, maar krijg je 10% maar niet in je hoofd. Tijdens het examen krijg je heel wat (grote) vragen over die 10%. Je blokkeert helemaal, je hoofd gaat in 'freeze'-modus, misschien krijg je wel een black-out? Je begint je te focussen op de vragen die je niet kan antwoorden en de stress neemt de bovenhand. Misschien lukken hierdoor de vragen die je wel had kunnen beantwoorden ook niet meer?
Moest het examen anders opgesteld zijn geweest, had je misschien veel beter resultaat behaald. Probeer te focussen op de inspanning die je geleverd hebt, hier heb je controle over. Probeer los te laten waar je geen controle over hebt.
3. Leer negatieve gedachten herkennen en zet ze om naar helpende gedachten**
Vervang gedachten zoals “Ik ga sowieso falen” door helpende gedachten:
“Ik ben voorbereid.”
“Ik hoef het niet perfect te doen.”
“Een fout betekent niet dat ik waardeloos ben.”
**Disclaimer: dit vraagt oefening. Hersenen hebben herhaling nodig, maar gelukkig kunnen we onze hersenen wel trainen!
Veel studenten denken dat ze de enige zijn met deze gevoelens. Dat klopt niet.
Door erover te praten met vrienden, ouders of een professional verdwijnt vaak al een deel van de druk.
Ik heb een individueel traject uitgewerkt, specifiek gericht op faalangst. In 6 sessies leer ik jou:
1) Wat is faalangst en wat betekent dit voor jou?
2) Welke signalen herken je bij jezelf en welke "quick fixes" helpen jou om terug te landen?
3) Welke situaties jou veel angst bezorgen en waarom?
4) Hoe je perfectionisme kan aanpakken.
5) Gedachten uitdagen.
6) Hoe je dit thuis kan toepassen en hoe jouw ouders jou hierbij kunnen ondersteunen
(= evaluatiegesprek met jongere en ouder(s)).
*Meer hierover in mijn werkboek.
Tot slot
Faalangst betekent niet dat je zwak bent. Het betekent meestal dat je veel druk op jezelf legt. Als je jouw faalangst niet aanpakt, gaat dit na een tijd enorm zwaar wegen op jouw hoofd en jouw lichaam. De (psychosomatische) klachten worden groter en jouw lichaam gaat signalen blijven sturen.
Wil je graag zelf aan de slag met jouw faalangst?
Heb je liever individuele begeleiding?
Opmerkingen