Waarom perfectionisme examenstress versterkt.

“Ik moet het perfect doen.”

Voor veel studenten klinkt die gedachte herkenbaar.

Perfectionisme lijkt op het eerste gezicht positief. Je bent gemotiveerd, werkt hard en wil goede resultaten behalen. Maar perfectionisme heeft ook een keerzijde.

Wanneer de lat té hoog ligt, ontstaat er vaak chronische stress en ongezonde faalangst.

Het verschil tussen gezond streven en perfectionisme

Gezonde ambitie motiveert. Perfectionisme daarentegen zorgt ervoor dat niets ooit goed genoeg voelt.

Wanneer er sprake is van functioneel perfectionisme, wil je het goed doen en ga je hard werken om je doelen te bereiken. Er is sprake van een gezonde spanning en een hoge inzet en motivatie. Bij disfunctioneel perfectionisme ga je je enkel goed voelen bij het beste resultaat. Wanneer je niet het gewenste resultaat hebt bereikt, ga je je onzeker en gefaald voelen. “Je bent pas goed genoeg bij een perfect resultaat”.

Perfectionistische studenten:

• focussen vooral op resultaat, minder op inzet.

• focussen vooral op fouten.

• ervaren extreme druk.

• zijn bang om anderen teleur te stellen.

• koppelen hun eigenwaarde aan prestaties en hebben daardoor vaak het gevoel 'niet goed genoeg' te zijn.

  
  

Daardoor wordt elk examen emotioneel zwaar en krijgen ze in examenperiodes vaak te maken met hevige gevoelens. Denk maar aan huilbuien, uitbarstingen, ruzies thuis door kortere lontjes,...

Hoe perfectionisme examenstress vergroot

1. Je stelt onrealistische verwachtingen

Perfectionisten verwachten vaak van zichzelf dat ze alles moeten kennen en kunnen.

Maar examens verlopen zelden perfect.

2. Je raakt verlamd door angst

De angst om fouten te maken kan zo groot worden dat je juist uitstelt of blokkeert, doordat je hersenen enkel nog bezig zijn met de angst om fouten te maken.

3. Je bent nooit tevreden

Zelfs na een goed examen denken perfectionisten vaak:

• “Ik had beter gekund.”

• “Ik heb vast fouten gemaakt.”

• “Het was niet genoeg.”

Daardoor verdwijnt elk gevoel van voldoening.

Hoe doorbreek je perfectionisme?

Aanvaard dat fouten normaal zijn.

Fouten betekenen niet dat je niet goed genoeg bent, ze zijn een onderdeel van leren.

Leg de lat bewust lager.

Vraag jezelf af:

“Wat zou ik tegen een vriend zeggen in dezelfde situatie?”

👉 Vaak zijn we veel harder voor onszelf dan voor anderen.

Focus op vooruitgang.

Je hoeft niet perfect te zijn om vooruitgang te boeken.

Kleine stappen tellen ook. Kijk naar wat je al bereikt heb, kijk van waar je komt.

Werk met een 'TADAAAA- lijstje' in plaats van met een 'TO DD'

👉 TADAAAA: Kijk eens wat ik allemaal al gedaan heb!! 💪

👉 TODO: Dit MOET ik allemaal nog doen 📝

Vier wat wél lukt.

Perfectionisten staan zelden stil bij successen. Wanneer ze hun doel bereikt hebben, staat er meteen een nieuw (en hoger) doel klaar. Ze verleggen meteen die lat, vaak nog een trapje hoger.

Toch helpt het enorm om bewust te erkennen wat goed ging.

Tot slot

‼️Perfectionisme lijkt soms een kracht, maar kan mentaal erg uitputtend zijn.

✨Je waarde hangt niet af van perfecte punten.

✨Goed genoeg mag écht voldoende zijn.

Veel succes met de examens! 💚

En vergeet niet:

🌱Je mag leren!

🌱Je mag groeien!

🌱Je bent genoeg!

Kan je toch nog een extra duwtje in de rug gebruiken?

👉 Werkboek 'Sterker dan faalangst' geeft je handvatten om perfectionisme en faalangst aan te pakken.

👉 Het e-book 'less examenstress' helpt ouders om meer rust in huis te krijgen tijdens de examenperiode.

👉 Boek hier je gratis kennismakingsgesprek of een eerste afspraak voor individuele begeleiding.